About

Wednesday, February 25, 2015

BỆNH PARKINSON (PARKINSON'S DISEASE) - Do LQT Biên Dịch


PHẪU THUẬT

Các tiến trình phẫu thuật được đề xuất cho các bệnh nhân đặc biệt bị bệnh Parkinson ở các giai đoạn sau và họ không còn phản ứng hiệu quả với các trị liệu bằng thuốc.  Trị liệu phẫu thuật không thể chữa khỏi bệnh Parkinson, nhưng nó có thể giúp kiểm soát các triệu chứng chẳng hạn như những thay đổi bất thường về vận động và rối loạn vận động.  Thủ thuật mổ cầu nhạt (pallidotomy) và thủ thuật mở đồi não (thalamotomy) là những tiến trình phẫu thuật được sử dụng trước đây có tác dụng tiêu diệt tổ chức mô ở một số khu vực của não.  Kích thích não sâu (deep brain stimulation), một tiến trình phẫu thuật tiêu chuẩn hiện hành cho bệnh Parkinson, đã thay thế phần lớn các phương pháp phẫu thuật xưa. 



Kích Thích Não Sâu

Trong tiến trình kích thích não sâu (deep brain stimulation – DBS), còn được gọi là kích thích thần kinh (neurostimulation), một máy phát xung điện sẽ kiểm soát các triệu chứng.  Máy phát này có chức năng tương tự như thiết bị tạo nhịp tim (heart pacemaker).  Nó truyền các xung điện đến những khu vực đặc biệt của não.  Các ứng viên cho tiến trình này thường là những bệnh nhân phản ứng tốt với trị liệu levodopa.  Các bệnh nhân bị Parkinson dưới 16 năm có thể có nhiều lợi ích khi thực hiện tiến trình kích thích não sâu hơn so với những bệnh nhân mắc bệnh này với thời gian lâu hơn.


Kích thích não sâu (DBS) đã trở thành tiến trình phẫu thuật được chọn lựa cho bệnh Parkinson vì các lý do sau đây:

-      Nó không phá hủy mô não
-      Nó không mang tính vĩnh viễn và nó có thể thay đổi
-      Nó có thể được điều chỉnh khi căn bệnh tiến triển hoặc các tác dụng phụ xảy ra
-      Các tiến trình thực hiện hai bên có thể thực hiện được mà không làm tăng đáng kể các biến chứng

Kích thích não sâu, một hình thức phẫu thuật tìm kiếm các vị trí trong não sử dụng khung quy chiếu ba chiều bên ngoài thường dựa vào hệ tọa độ Đề cát (stereotaxis), đã làm hồi sinh phương pháp điều trị bệnh Parkinson phần lớn vì các biến chứng kéo dài của trị liệu bằng levodopa dẫn đến tình trạng mất khả năng vận động nghiêm trọng theo thời gian.  Hiểu rõ hơn về chức năng sinh lý của hạch nền (basal ganglia) và mạng lưới thần kinh não cũng như những tiến bộ trong các phương pháp phẫu thuật, chụp hình thần kinh (neuroimaging), phép ghi điện sinh lý học (electrophysiologic recording) đã cho phép các tiến trình phẫu thuật thực hiện chính xác hơn và với tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn.

Chứng cứ chỉ ra rằng kích thích não sâu giúp cải thiện chức năng vận động và giảm bớt rối loạn vận động tốt nhất khi tiến trình này nhắm vào cấu trúc nhân dưới đồi (subthalamic nucleus – STN) ở não.  Nhiều nghiên cứu đã chứng minh tính hiệu quả của tiến trình kích thích nhân dưới đồi.  Các tiến trình nhắm vào cấu trúc nội cầu nhạt (globus pallidus interna) hoặc nhân trung tâm dưới (ventral intermediate nucleus) của vùng đồi não (thalamus) cũng thỉnh thoảng có thể điều trị được tình trạng cứng cơ và rung lắc cơ thể.  Tuy nhiên, chưa có đủ chứng cứ để hỗ trợ cho phương pháp kích thích các phần não này.

Phương pháp này được tiến hành như sau:

-      Bác sĩ phẫu thuật sẽ cấy một máy phát xung điện gần xương đòn (collarbone, clavicle), mà nó được nối với 4 điện cực đã được cấy vào khu vực mục tiêu trong não.
-      Máy phát xung điện này sẽ truyền các xung điện đã được lập trình đến khu vực này, mà bệnh nhân có thể bật tắt nhờ sử dụng một nam châm gắn trên da.
-      Khi được bật lên, các xung điện sẽ ngăn chặn các triệu chứng.  Các biến chứng sẽ xảy ra trong khoảng 2 – 4% ca phẫu thuật.  Các biến chứng nghiêm trọng nhất là xuất huyết não và nhiễm trùng.  Tình trạng trầm cảm cũng thường xảy ra.

Khi được so sánh với phương pháp điều trị bằng thuốc, nhiều bệnh nhân tiếp nhận kích thích não sâu (DBS) cho thấy các triệu chứng và chất lượng cuộc sống đã được cải thiện tốt hơn.  Tuy nhiên, các bệnh nhân tiếp nhận tiến trình này có thể có các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn so với những người chỉ được điều trị bằng thuốc.  Các tác dụng phụ này bao gồm nhiễm trùng ở vùng được phẫu thuật và hệ thần kinh, các rối loạn về tâm thần và tim.  Các nhà nghiên cứu cũng đang nghiên cứu xem tiến trình kích thích não sâu có thể có lợi cho các bệnh nhân bị Parkinson ở giai đoạn đầu không.

Thủ Thuật Mổ Cầu Nhạt và Thủ Thuật Mở Đồi Não

Thủ thuật mổ cầu nhạt (Pallidotomy) và thủ thuật mở đồi não (thalamotomy) là các tiến trình phẫu thuật có tác dụng phá hủy tổ chức mô ở các vùng não liên quan đến các triệu chứng Parkinson, chẳng hạn như rối loạn vận động, cứng cơ, và rung lắc cơ thể.  Trong các tiến trình này, bác sĩ phẫu thuật sẽ khoan một lỗ nhỏ ở hộp sọ của bệnh nhân và đưa vào một điện cực để tiêu diệt mô não.  Thủ thuật mổ cầu nhạt nhắm đến khu vực cầu nhạt (global pallidus).  Thủ thuật mở đồi não nhắm vào đồi não.  Vì các tiến trình này sẽ phá hủy vĩnh viễn mô não, do đó các bác sĩ hiện nay sẽ đề xuất phương pháp kích thích não sâu thay vì thủ thuật mổ cầu nhạt và thủ thuật mở đồi não.

Các biến chứng hậu phẫu có thể bao gồm những thay đổi về hành vi và tính cách, gặp khó khăn khi nói và nuốt, bị liệt ở mặt, và các rối loạn về thị giác.  Tăng cân sau phẫu thuật cũng thường xảy ra.

Cấy Tế Bào Gốc

Các nhà khoa học đang điều tra xem các tế bào gốc cuối cùng có thể giúp điều trị được bệnh Parkinson không.  Phẫu thuật thử nghiệm đã cho thấy triển vọng sử dụng các tế bào não phôi thai giàu dopamine được cấy vào vùng chất đen (substantia nigra) của não.  Vì việc sử dụng tế bào gốc phôi thai có thể gây ra tranh luận, do đó các nhà khoa học đang nghiên cứu các dạng tế bào thay thế, bao gồm các tế bào gốc từ não của người thành niên và các tế bào từ nhau thai người hoặc từ cuống rốn.  Tất cả nghiên cứu này còn mang tính sơ bộ.


Nguồn bổ sung: