About

Wednesday, February 25, 2015

SỎI MẬT - SẠN MẬT (GALLSTONES) - Do LQT Biên Dịch


NGĂN NGỪA

Chế độ ăn uống có thể đóng một vai trò trong việc hình thành sỏi mật.  Các yếu tố ăn uống cụ thể có khả năng bao gồm:

Các Chất Béo.  Mặc dù các chất béo (đặc biệt là các chất béo bão hòa được tìm thấy trong thịt, (butter), và các sản phẩm động vật khác) được xem là có liên quan đến các cơn tấn công của sỏi mật, nhưng một số nghiên cứu đã tìm thấy rằng, những người tiêu thụ các loại thực phẩm chứa các chất béo không bão hòa 1 liên kết đôi (được tìm thấy trong dầu oliu và dầu canola) hoặc các axit béo omega-3 (được tìm thấy trong dầu canola, dầu hạt lanh (flaxseed), và dầu cá) sẽ có nguy cơ bị sỏi mật thấp hơn.  Dầu cá có thể đặc biệt có lợi cho các bệnh nhân có hàm lượng chất béo trung tính triglyceride cao, bởi vì nó giúp cải thiện khả năng vận chuyển các chất ra khỏi túi mật.

Chất Xơ (Sợi).  Tiêu thụ nhiều chất xơ (sợi) được xem là có ít nguy cơ bị sỏi mật.

Các Loại Quả Hạch.  Các nghiên cứu cho thấy rằng ăn nhiều loại quả hạch [đậu phộng và các loại quả hạch khác, chẳng hạn như quả óc chó (walnut) và quả hạnh (almond)] có thể giúp hạ giảm nguy cơ bị sỏi mật.

Trái Cây và Rau Quả.  Những người ăn nhiều trái cây và rau quả có thể có rất ít nguy cơ phát triển bệnh sỏi mật có triệu chứng, chứng bệnh này đòi hỏi phẫu thuật cắt túi mật.

Đường.  Tiêu thụ nhiều đường (sugar) được xem là một yếu tố làm tăng nguy cơ bị sỏi mật.  Chế độ ăn uống giàu các chất carbohydrate (chẳng hạn như nui và bánh mì) cũng có thể làm tăng nguy cơ này, bởi vì các chất carbohydrate này sẽ được cơ thể chuyển hóa thành đường.

Rượu Bia.  Một vài nghiên cứu báo cáo rằng tiêu thụ các thức uống có chứa cồn sẽ có khả năng giúp hạ giảm nguy cơ bị sỏi mật.  Ngay cả khi tiêu thụ với số lượng nhỏ (1 oz/ngày = 30 ml/ngày) cũng đã được chứng minh là có khả năng hạ giảm nguy cơ bị sỏi mật ở phụ nữ với tỉ lệ 20%.  Tiêu thụ vừa phải (khoảng 1 – 2 ly một ngày) cũng có khả năng bảo vệ tim.  Tuy nhiên, nên lưu ý rằng tiêu thụ thậm chí một số lượng vừa phải các thức uống có cồn cũng có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư vú ở phụ nữ.  Phụ nữ mang thai và những người bị bệnh gan hoàn toàn không được uống rượu bia.

Cà Phê.  Nghiên cứu cho thấy rằng uống cà phê mỗi ngày có thể giúp hạ giảm nguy cơ bị sỏi mật.  Chất caffeine trong cà phê được xem là có khả năng kích thích những co bóp của túi mật và giúp hạ giảm nồng độ cholesterol trong mật.  Tuy nhiên, tiêu thụ các loại thức uống khác có chứa chất caffeine, chẳng hạn như soda và trà, xem ra không có các lợi ích tương tự.

Ngăn Ngừa Sỏi Mật Trong Thời Gian Giảm Cân

Duy trì cân nặng bình thường và tránh giảm cân quá nhanh là các yếu tố quan trọng giúp giảm bớt nguy cơ bị sỏi mật.  Sử dụng thuốc ursodiol (còn được gọi là ursodeoxycholic acid, hoặc Actigall) trong thời gian giảm cân có thể giúp giảm bớt nguy cơ bị sỏi mật cho những người quá nặng cân và cần phải giảm cân nhanh.  Loại thuốc này thường được dùng để làm tan sỏi mật.  Orlistat (Xenical), một loại thuốc trị béo phì, có thể giúp bảo vệ chống lại quá trình hình thành sỏi mật trong thời gian giảm cân.  Loại thuốc này có khả năng giảm bớt nồng độ các axit mật và các thành phần khác có liên quan đến quá trình sản sinh sỏi mật.

Tác Dụng của Các Loại Thuốc Hạ Cholesterol

Mặc dù có nhiều lý do để tin rằng các loại thuốc hạ cholesterol có thể bảo vệ chống lại quá trình hình thành sỏi mật, nhưng đa số chứng cứ không chứng minh được khả năng bảo vệ ngăn ngừa sỏi mật của các loại thuốc này.  Bản thân việc hạ giảm cholesterol xem ra không có tác dụng đối với loại sỏi mật do cholesterol.